Projecten Rob 0-spoor

Rob 0-spoor

Na ruim 38 jaar met veel plezier met N-spoor (schaal 1:160) te hebben gereden ben ik in november 2016 overgestapt naar spoor-0, spreek uit ‘spoor nul’ (schaal 1:45 – 1:43,5).  De laatste jaren is er een revival ontstaan voor schaal 0 die zijn oorsprong vindt in de periode na de eerste wereld oorlog en nu weer in Engeland en Duitsland wordt gepromoot.

 

Onderwerp index
Introductie
Het baan ontwerp
Het viaduct
De komst van de Terrier’s
Het bouwen van een wagon
Cobalt wisselmotor
De Autocoach
De V60 Diesellok
Signal box
Pannier tank locomotive
Koploper
Seinen
Drukte in het schaduwstation
DRG Wittfeld
Flex rails
Mallet
Naar boven
Etage
Het Einde
 

 


Introductie

Na fantastische jaren met schaal-N te hebben beleefd heb ik dus eind 2016 de stap genomen om te beginnen met schaal-0. Om een indruk te krijgen van wat dit betekent in schaal vergelijk illustreert de bijgaande foto.  De schaal verhoudt zich bijna met een factor vier wat in oppervlakte een factor 16 scheelt.

Tja, we boeten in aan ruimte maar we krijgen er aan schaal detaillering en beleving er veel voor terug. Op de foto een Fleischmann Piccolo N-spoor wissel naast en Lenz 0-spoor wissel.

Waarom deze overstap? Welnu met mijn schaal-N was het doel om met vele lange treinen te kunnen rijden. Met gebruik van uitgestrekte slanke bogen en parade sporen en talrijke blokken kon ik mezelf uitleven aan de automatisering met de computer. Nu die missie geslaagd was wilde ik me toeleggen op de scenery en de landschapbouw. Om die beleving optimaal te ervaren is een grotere schaal aantrekkelijk.

Ik was tijdens een bezoek aan de Nurnberger Spielwaren Messe behoorlijk onder de indruk geraakt van spoor 1 (schaal 1:32) en spoor 0 (schaal 1:45). Werken met deze schaal stelt je in staat om aan details te werken wat de schaal beleving nog groter maakt. Ik was om; het was nu nog maar een kwestie van tijd.

Het moment kwam toen ik in gesprek raakte met Hans Lubbers van de N-spoor store.  N-spoor store is dé winkel waar je terecht kan voor alles wat met N-spoor te maken heeft. Hans vertelde me dat inruil mogelijk is en dat N-spoor store mij dan met een gesloten beurs kon helpen om met schaal-0 te gaan beginnen.

Na een inventarisatie van wat ik wilde verkopen kwamen we tot een akkoord. Hans leverde mij een complete startset van de fabrikant Lenz. Compleet met rails, goederen wagons, een Köf diesel lokje en een Br-24 stoom locomotief met nog drie personenwagons. Het begin is er!!

 


Het baan ontwerp

Omdat er in een kleine kamer van 5 bij 3,5 meter een 0-spoor baan moet worden gebouwd ben ik dus beperkt in rijlengte. Daar ik ook gefascineerd ben geraakt door de Engelse tractie en het typische Engelse landschap wil ik een baan bouwen waar beiden; de Duitse en de Engelse landschappen met dito tractie, kan worden gecombineerd. Een welhaast mogelijke opgave maar het is me gelukt en dat op een baan van 3,0 bij 3,25 meter 🙂

In een U-vorm heb ik twee ovalen op elkaar. Onderste ovaal is Engels, de bovenste Duits. De benen van de U worden verbonden met een zelfgebouwd viaduct. Elk ovaal is voorzien van schaduwstation blokken, station en opstelsporen.

In het paars het ontwerp voor Duitsland en in het wit de sporen voor de Engeland baan, getekend in de schaal 1:20 middels Railmodeller Pro.

Een groot vierkant in de tekening staat gelijk aan 100cm. Dankzij de bibliotheek van Railmodeller worden de sporen van Lenz en Peco in 0-spoor zeer nauwkeurig getekend. Het ontwerp voorziet in:

  • Twee banen boven elkaar, een voor de Engelse baan en een voor de Duitse baan.
  • De Duitse baan ligt op 130 cm hoogte, de Engelse baan op 110 cm.
  • De Engelse baan kent vijf schaduwstation blokken , de Duitse baan zes!
  • De Engelse baan heeft 10 blokken, de Duitse baan kent er 11, totaal dus 21 blokken!!
  • Alle (kruis)wissels worden door een Cobalt wisselmotor aangedreven waarover later meer.
  • Door gebruik te maken van gebogen wissels, kruiswissels en driewegwissels kan er veel ruimte worden bespaard om tot dit ontwerp te komen.
  • En dat alles op slechts 3,0 x 3,25 meter.

Om geld en materieel te besparen heb ik opnieuw gebruik gemaakt van mijn houten N-spoor tafel frame. Deze stond op tafel hoogte zodat je al zittende met N-spoor bezig kon zijn. Voor mijn 0-spoor project werd het frame echter verhoogd middels langere poten en op 110 cm niveau gebracht. Het is nu staan en dat bevalt me veel beter. Ook kan ik zonder al te ver te moeten bukken de scenery bewerken. 

Voor de rails maak ik gebruik van Lenz en van Peco. Het mag gezegd worden; de rails en met name de wissels van Peco zijn fraaier en meer op schaal. Ook rijden alle Lenz loks veel mooier over de Peco wissels. De Peco wissels zijn zo goed dat de Duitse fabrikant Lenz nu zijn rails en wissels niet meer in China laat bouwen maar door Peco in Engeland. Als dat maar goed gaat na de Brexit. 🙂


Het viaduct

De uiteinden van de U-tafel modulen worden verbonden door een zelf ontworpen en gebouwd viaduct. Het moet een gebogen viaduct worden die de twee niveaus van Engeland en Duitsland verbind met de tafel uiteinden.

Tijdens mijn vakantie in Frankrijk bezocht ik het Romeinse aquaduct ‘Pont du Gard’ . Ik besloot dat elementen van dit aquaduct met zijn fraaie en zonnige kleuren palette moest worden verenigd in mijn viaduct.

Voor de bouw maak ik gebruik van 13mm MDF als basis voor het sporen tracé en de stevigheid van de constructie. En van 4mm MDF voor de zijwanden. Het binnenste van de romeinse bogen wordt gemaakt met pluimkarton. Ook wordt pluimkarton gebruikt om de zijwanden te beplakken en te voorzien van steenmotief. 

 

Krassen, krassen en nog eens krassen, pffff wat een werk. 🙂

n. 

 


De komst van de Terriers’s

Voor de Engelse baan is ook tractie nodig. Het Duitse Köf diesel lokje en de fameuze Br-24 stoomlok van Lenz zijn geweldig om te rijden maar ik smacht naar Engelse tractie. Zoekende op het web kom ik via het Nederlandse 0-spoor forum in contact met een lid die zijn Engelse Terriër met enkele wagons in de verkoop heeft.

De Terriër A class is een fameuze lok in de Engelse spoor geschiedenis. Licht in gewicht maar heel sterk sleepte de Terriër kolenwagons van her naar der. De Terriër werd geroemd mede door zijn betrouwbaarheid. Voor meer over de Terriër verwijs ik naar Wikipedia.

De Terriër die ik overgenomen heb is van het Engelse fabrikaat Dapol. Mijn groene GWR (Great Western Railways) Terriër is van een geluidsmodule voorzien en heeft ook een vuurverlichting in de haard. Het rijdt prachtig en met de open goederen wagons erachter is het een plaatje.

Nog geen maand later viel mijn oog op een bruine Terriër van de LB & SCR, (London Brighton en South Coast Railway) ook van Dapol, op Ebay in Duitsland. Voor minder dan de helft van een nieuw exemplaar werd een gebruikte aangeboden. Ook voorzien van geluid en in originele verpakking. Tja in de laatste minuten voor het einde van de veiling bleek ik de gelukkige.

Na ontvangst van de op Ebay gekochte Terriër werd al gauw duidelijk dat er iets mis mee was. De lok waggelde en had moeite met het aanlopen, drommels.

Even contact opgenomen met de verkoper maar die antwoordde dat het altijd goed heeft gereden, vreemd. Toen ik de beide Terriers naast elkaar had gezet om te kijken of er verschillen waren viel me oog op de drijfstangen. De drijfstang voor en achter schelen een 3 mm in lengte. Bij de bruine Terriër waren deze fout geplaatst. Gelukkig heeft Dapol voor schroefverbinding gekozen om de drijfstangen vast te zetten. De voor en achter drijfstangen werden weer op de juiste plaats gezet en zie daar; de Terriër rijdt nu zoals het hoort.  🙂 🙂  Ik ben toch spekkoper gebleken.


Het bouwen van een wagon

Wat spoor-0 mede leuk maakt is dat je in deze grote schaal heel veel zelf kan gaan bouwen. Zo ook de wagons.
Daar ik herstellende was van een operatie heb ik de rust en tijd genomen om me hier eens op toe te leggen en eenvoudig te gaan beginnen met een makkelijk te bouwen kitje van het Engelse Peco. Het is een bouwkit van een zogenaamde ‘Brake Wagon’ met de bijnaam ‘ Toad ‘ wat pad of kikker betekent.

Een ‘brake wagon’ was nodig omdat er in die dagen nog geen universeel gemeenschappelijk remsysteem was op alle goederen wagon’s. De brake wagon was extra zwaar in gewicht een werd bemand door een ‘remmer’ die op zicht bepaalde dat er geremd moest gaan worden.

Het Peco bouw kitje bestaat uit kunststof en messing onderdelen en is met de ‘fine scale’ wielen compleet. Het onderstel is voorzien van een kantel mechanisme zodat de assen goed inzetten op de rails.

Het was een leuk beginners projectje voor het bouwen van mijn eerste wagon. Het werken met kunststof en messing samen is heel goed te doen.


Cobalt wisselmotor

De wissels in spoor-0 zijn van een flinke omvang en massa. Het bewegen van de wisseltongen is daarom het beste te realiseren met een wisselmotor. Een wisselmotor vergt namelijk heel weinig energie en beweegt mooi langzaam waardoor de wisseltongen realistisch worden omgezet.

Er zijn verschillende merken die in een wisselmotor voorzien. Mijn favoriet is de Cobalt digitale wisselmotor van de Australische fabrikant DCC-concepts.

DCC concepts heeft een uitgebreide lijn van digitale elektrische producten voor DCC gestuurde modelspoorbanen. De wisselmotor valt onder het Cobalt programma en is een subliem stukje techniek. In één blokje zit een krachtige wisselmotor, een digitale decoder, een omschakelaar voor het polariseren van het hartstuk van de wissels en een viertal extra contacten die omgaan met de uiterste standen van de wisselmotor. Doordat het een alles-in-één oplossing is bespaar je op extra decoders en de bedrading. Hierdoor ontstaat eenvoud en betrouwbaarheid.

Ik gebruik de Cobalt wisselmotoren onder al mijn (kruis, drieweg)wissels. De montage is eenvoudig en instelling van het decoder adres is een kwestie van een schakelaar omzetten, een wissel actie met het gewenste adres opgeven, en schakelaar terugzetten. Klaar!
De wisseltongen gaan nu fraai langzaam heel en weer. 

De onderstaande foto’s spreken voor zich.

De cobalt in zijn ongeopende verpakking met handleiding.

De Cobalt wisselmotor onder mijn baan. Slechts twee groene draden gaan naar de rails en de rode draad gaat naar het hartstuk voor de polarisatie.

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 


De Autocoach

De Autocoach of ook wel Auto-trailer genoemd is een rijtuig die werd gebruikt door de ‘Great Western Railway’ in duw/trek treinen aangedreven door stoomlocomotieven. Het typische ontwerp bestaat ut een rijtuig met aan één uiteinde een cabine van waaruit de machinist de trein kan besturen zonder aanwezig te moeten zijn in de cabine van de duwende stoomlocomotief. In de stoomlocomotief bevind zich de stoker die het vuur op peil houdt.

De combinatie met de autocoach maakt het mogelijk om heen en weer te pendelen zonder de stoomlocomotief te moeten laten omlopen bij een eindstation. Het ontwerp van de Autocoach dateert vanaf 1905 in England. De Autocoach werd gebruikt tot en met midden vijftiger jaren.

De Engelse firma Dapol heeft een prachtige Autocoach in het programma. Ik heb deze besteld bij de Engelse internet winkel Hattons en een paar dagen later werd deze thuis geleverd. Omdat ik de basis uitvoering zonder verlichting had besteld heb ik gelijk een LED strip module met decoder van Digikeijs ingebouwd. Deze strip voorzag ook in een extra LED aansluiting , die komt prima van pas om ook een Ledje in de cabine te plaatsen en deze met de rijrichting aan/uit te laten gaan. Wordt de Autocoach getrokken dan gaat de cabine verlichting uit. Wordt de Autocoach geduwd dan is de verlichting in de cabine  aan en ziet men de machinist in de cabine 🙂 

Omdat het dak toch was verwijderd ook direct enkel zittende figuurtjes geplaatst. Nu is de Autocoach klaar voor gebruik.

De Autocoach wordt geduwd door de Pannier tank locomotief. Merk op dat de cabine verlichting nu oplicht.

De machinist van de stoomlocomotief heeft nu plaatst genomen in de cabine van de Autocoach. Ik zag met deze foto dat het dak nog niet goed gesloten was 🙂

En een video impressie van de Autocoach achter de Pannier 6417 tank stoom locomotief.

En een video van de Autocoach die geduwd wordt.


De V60 Diesellok

………

 

 


Signal box

………

 

 


Pannier tank locomotive

………