Projecten Rob N-spoor

Rob N-spoor

Sinds mijn jeugd ben ik al een N-spoorder en sinds 2002 begonnen met het DCC digitaal rijden. Het tijdperk van mijn baan en rollend materieel speelt zich af in tijdperk 2 en 3. Dus hoofdzakelijk stoom en diesel tracties.

 

Onderwerp index
Projecten Rob N-spoor
Introductie
Bezinning
Hoekbaan
We kunnen gaan bouwen
Het raamwerk
Ringleiding
De opbouw
Rails leggen
Test en onderhouds trace
Problemen
Koploper
Seinen
Drukte in het schaduwstation
DRG Wittfeld
Flex rails
Mallet
Naar boven
Etage
Het Einde
 

 


Introductie

Tja, na jaren van ‘onthouding’, mijn vorige baan was door de verhuizing afgebroken,  toch maar weer het potlood ter hand genomen en layout schetsen gemaakt. Dank zij de inbreng van de vrienden en de indrukken opgedaan tijdens de bezoeken aan EUROSPOOR en RAILZ krijgt het project al een beetje vorm.

Het project omvat een kopstation met zes sporen, een viertal toeloopsporen, een remise en een lokaalbaan. Tevens wordt er een schaduwstation van zes sporen voorzien.

Waar ik met de vrienden nog over moet gaan praten hoe het koppen van de loks precies  gaat plaatsvinden. Ook moet ik nog bedenken hoe een goederentrein moet koppen in het station of een aparte opstelspoor om weer verder te kunnen.

Vragen waar we tijdens de komende bijeenkomst op 3 december as. ongetwijfeld uit zullen gaan komen. Al met al begint het bloed weer aardig te stromen met het ontwerpen.

De eerste ontwerpen zijn nu hier te vinden.


Bezinning

De laatste ontwerpen zijn me toch te groot.  Ik zie op tegen een vaste baan van 270×90 cm. Het moet beheersbaar blijven. Ik moet trachten op maximaal 80×200 alles te bouwen, eventueel meerdere aaneen geschakelde baantafels of modules. Zucht!!.

Ook op 80×200 kan ik niet kwijt wat ik allemaal wil realiseren. Dus wordt het gewoon twee keer 200×75 in een hoek samengebracht.


Hoekbaan

Na lang puzzelen ben ik nu uitgekomen op een hoekbaan van 200 x 200 cm. Diepte slechts 75cm. De bedoeling is dat de hoogte van de twee niveaus niet boven de 20cm uit komt. Deze constructie komt dan weer op een onderstel voorzien van zwenkwielen. Ik kan de baan dus verplaatsen en overal goed bij. Als ik wil kan de constructie van het onderstel getild worden en zo op z’n kant een plekje in het huis krijgen. Dit is ook ideaal als we ooit weer eens gaan verhuizen. Moet er u even niet aan denken. Het resultaat van het nieuwe ontwerp is nu hier te bekijken.


We kunnen gaan bouwen

Na wat wijzigingen op het vorige ontwerp te hebben gemaakt kan ik nu stellen klaar te zijn met het definitieve ontwerp. Zie hier de tekening.
We kunnen nu een start gaan maken met de bouw.

Ik heb inmiddels houtenbalken gehaald 18x70mm. Hiermee wordt een raamwerk gebouwd waarop het eerste niveau, bestaande uit het schaduwstation en de lokaalbaan, worden gebouwd.


Het raamwerk

Het raamwerk is inmiddels klaar. Zoals je kan zien is het raamwerk gebouwd uit vurehouten balken van 18x70mm. Alles is geschroefd en gelijmd met houtlijm. Het geheel staat op 7 afschroefbare poten voorzien van zwenkwielen. Hierdoor is de baan makkelijk te verplaatsen om overal goed bij te kunnen komen.
Ook is in het frame al rekening gehouden met de aansluitingen van de handregelaar.
Aan de voor- en achterzijde bevinden zich de aansluitingen van de Lenz Expressnet. Hier kan de Lenz handregelaar, LH-100, op aangesloten worden maar ook de Lokmuis2 en Multimouse van Roco.


Ringleiding

De ringleiding is heel belangrijk voor je modelbaan. Het vereenvoudigt de electrische aansluitingen doordat je minder draad nodig hebt en de verbindingen kort blijven. Ik heb twee ringleidingen. Een voor de digitale rijstroom en een voor de wisselstroom. De ringleiding van de digitale rijstroom volgt zoveel mogelijk het sporenplan.

De ringleiding is gemaakt van 2.5mm2 gestripte vinyldraad. Deze draad is bekend als de blauwe, bruine of de groen/gele aardedraad zoals deze zich in de electrische leiding van je woning bevinden. De draad wordt gestript, niet met een striptang, maar door met een mes in de lengterichting de isolatie weg te snijden. Je kunt dan heel snel de rest van de isolatie verwijderen.

Aan de ringleiding wordt m.b.v. een 40Watt soldeerboutje de draadjes gesoldeerd die, slechts enkele centimeters lang, aan de rails worden gesoldeerd.


De opbouw

Ik ben nu begonnen met de opbouw. Op het houten raamwerk komen mdf stroken te liggen waarop straks de rails wordt aangebracht. De rest blijft helemaal open en wordt later voorzien van gaas voor de landschap opbouw.
De mdf stroken voor alle sporen, het schaduwstation en het hoger gelegen kopstation zijn al helemaal uitgezaagd.


Rails leggen

Ik ben begonnen met het leggen van de isolatie waarop straks de rails wordt geplaatst. Van de Gamma maak ik gebruik van een 3mm dik dempend materiaal. (tip van RAILZ Rotterdam) Het vinyl laat zich makkelijk snijden en vormen en is ideaal als geluidsisolatie materiaal. Het vinyl wordt met houtlijm vastgeplakt op de houten ondergrond.  Houtlijm werkt lekker langzaam. Je kan minuten lang de bedding vormen voordat het echt vast gaat zitten. Met pinnen wordt het vinyl tijdenlijk op ze’n plaats gehouden. Zie foto’s


Test en onderhouds trace

Voordat er gereden kan gaan worden op de nieuwe baan dient het rollend materieel na alle jaren van stilstaan even goed onderhouden en getest te worden.
Op zolder heb ik een werktafeltje met daarboven boekenplanken. Ik heb een boekenplank omgebouwd naar een testbaantje met hierop wat oude rails, wissels en een kruiswissel. Een oude Fleischmann trafo voorziet in wissel en gelijkstroom. Een niet meer in gebruik zijnde lokmaus2 doet nu weer dienst als digitale centrale. Handig om de lokjes te programmeren en af te regelen.  Zie de foto’s.
Nu kunnen we schoonmaken en testen tegelijk met zowel gelijkstroom als met digitaalstroom.
Een schakelaartje verbind de rails met de rijstroom van de trafo of de digitaalstroom van de Lokmaus2. Verder heb ik nog een kroonsteenstrip aangebracht waarop de 14 Volt wisselspanning staat, de rijstroom van de regeltrafo en de digitale rijstroom uit de lokmaus2. Handig voor verder test toepassingen. Denk hierbij aan het testen van wissels, lampjes, motoren, servo’s, etc.


Problemen

In het schaduwstation in aanbouw zijn problemen gevonden. De driewegwissel is onbetrouwbaar gebleken. De flauwe bocht in aanloop naar de driewegwissel is de veroorzaker dat enkele wagons ontsporen. Ik denk dat de driewegwissel plaats zal moeten maken voor twee normale wissels.

Driewegwissel vervangen door twee normale wissels. Probleem opgelost!!


Koploper

Ben begonnen met een cursus Koploper. Koploper is een treinbesturings programma wat je in staat stelt om via de PC het treinenverloop perfect te laten regelen. Combinaties met automatisch rijden en handmatig rijden zijn mogelijk. Het programma is GRATIS en heeft zich in de loop der jaren al meermalen bewezen. Ook RAILZ in Rotterdam wordt geheel bestuurd door Koploper. Voor uitgebreide informatie zie www.pahasoft.nl.

Mijn doel is om de meeste treinen automatisch te laten rijden. Treinen die in het station aankomen zullen vervolgens overgaan op handbediening. De lok wordt losgekoppeld, omgelopen of gaat naar de remise alwaar een andere lok de trein weer overneemt. Daarna rijdt de trein dan weer automatisch verder.

Doordat Koploper informatie moet hebben over welke blok bezet is worden er veel terugmelders opgenomen. Gelukkig heeft Koploper leuke truucjes waardoor je flink op terugmelders kan besparen. De handleiding die op de website van PAHASOFT is te vinden geeft hier uitleg over.


Seinen

Dankzij de beschikbare kennis onder de leden van de MSVD ben ik vertrouwd geraakt met de armseinen van het Duitse seinstelsel. Omdat ik ook veel Duits materieel heb is dit een wel overwogen keuze. Armseinen vindt ik het mooist en passen goed in het tijdperk 2 en 3.
Nog een voordeel van armseinen is dat de stand van het sein uit alle richtingen goed te zien is op afstand.

Ik heb een tweetal seinen gekocht en aangestuurd via wisseldecoders. Een sein is een Hpo/Hp1 bloksein en het andere een gekoppelde tweearmige Hpo/Hp2 sein. De Viessmann seinen hebben een demping waardoor de armbeweging langzaam gaat en natuurgetrouw wordt nagebootst. Zie hier een video impressie. Helaas is de video kwaliteit matig.


Drukte in het schaduwstation

Het wordt al aardig druk in het schaduwstation. Middels het Koploper besturingsprogramma is het mogelijk om meerdere treinen in een blok onder te brengen. Koploper kent namelijk de lengte van het blok en de lengte van elke treincombinatie. Koploper bepaalt dus de optimale bezetting van alle sporen in het schaduwstation door meerdere treinen in een blok onder te brengen. In mijn geval heb ik 6 sporen maar kunnen er nu 10 treinen worden opgesteld. Zie de foto’s.


DRG Wittfeld

De Sint kwam langs en ik was heel braaf geweest. Dus trakteerde ik mezelf op een DRG Wittfeld treinstel van ROCO. Dit treinstel was een lang gekoesterde wens om nog te mogen bezitten. Zoals jullie weten is ROCO gestopt met het maken van het N-spoor materiaal, dus op is op.

De DRG Wittfeld akkutrein uit tijdperk 2 van ROCO is een geslaagd exemplaar.Alle wielen
nemen stroom af en de zware 5polige moter met vliegwiel zorgt voor een mooie loop. Wel maakt het treinstel wat lawaai. Dat komt waarschijnlijk door de cardan koppeling tussen de beiden helften.

Ik dacht dat het relatief eenvoudig was om een decoder in te bouwen. Niets bleek minder waar. Het treinstel zit vol met een ijzeren chasis en printplaten. Gelukkig was de DX75 decoder van Digitaal Service uit Almere klein genoeg om een plekje te kunnen vinden. Voor een indruk zie hier.

En nu genieten van het treinstel en me verder verdiepen in de geschiedenis. Er is helaas niet veel bekend van dit type op Internet. Op You Tube vond ik dit filmpje

en dit filmpje over het interieur.

Aanvulling. Over de Wittfeld geschiedenis nog een interessant document gevonden.


Flex rails

Ik heb grote problemen met de flexibele rails van Fleischmann. Het is een temperatuur probleem.
De rails zet een aantal millimeters uit en kruipt bij de raillassen omhoog.
Ik heb de flex rails aangebracht in de schuur toen het nog relatief koud was, zo’n 15 graden. Nu de baan binnen staat en een temperatuur van 22 graden in de ruimte heerst ontstaat het probleem van uitzetten. Vooral de flexibele rails in het schaduwstation heeft het zwaar en staat letterlijk bol.
Gelukkig ondek ik het nu. Moet er niet aan denken dat dit probleem pas ontstaat als het schaduwstation is overkoepeld.

Alle sporen, in totaal zes stuks, aan een zijde weer losgemaakt en ruim 2mm ingekort en daarna weer vastgezet. Weer een zwakke schakel verwijderd.


Mallet

Vandaag de op Ebay gekochte Br-96 Mallet lok voozien van een TRAN decoder, type DCX-75. Deze oude en gebruikte lok had ik tussen Kerst en Nieuwjaar gekocht in Duitsland voor 66 Euro. Eerst de lok eens goed schoongemaakt en alle overtollige olie en vet verwijderd.
Toen bleek dat de lok in analoog bedrijf goed reed is de ombouw naar digitaal begonnen.
Het was erg moeilijk om een plekje te vinden voor de decoder. Er is geen ruimte over. Overal zit lood.  Ik heb de bodemplaat losgeschroefd en hierin een vierkantje uitgezaagd waar de decoder precies klem inpast.  En zie hier het resultaat.

De lok rijdt mooi langzaam en de decoder in de bodemplaat is niet zichtbaar. Operatie geslaagd.

Voor een beeldvorming over de geschiedenis en ontstaan van de Br-96 zie hier.


Naar boven

Tussen Kerst en Nieuwjaar 2010 lekker bezig geweest met het ontwerpen van de bovenbaan, niveau-1. Hier komt het kopstation naar Berlijns voorbeeld in epoche-2 en een heuse remise voor de stoomloks. Ook is voorzien in een omloopspoor en opstelruimte.
Als laatste heb ik een systeem bedacht om mijn treinstellen en trein combinaties (lok met sleep) gemakkelijk in en uit de baan te halen zonder het treinstel aan te raken. Hierover later meer.


Etage

Na heel wat bouwuren zijn we dan nu eindelijk klaar met het leggen van alle rails.
28 wissels, 19 bezetmelders, 3 ontkoppelrails en een electrische draaischijf in het depot maken het project van de etagebaan nu af.
Voor een verdere beschrijving met foto’s zie hier. Nu gaan we de uitbreiding van de etagebaan in Koploper opnemen en alles uitvoerig testen.


Het Einde

Na al die vreugdevolle jaren met N spoor bezig te zijn geweest heb ik besloten om met N schaal te stoppen en te gaan beginnen met 0 Spoor, schaal 1:45 en  1:43,5 (Engels).
Op enkele loks en wagons na heb ik alles verkocht en ga nu op weg naar een nieuw avontuur.